USD mạnh lên do căng thẳng Trung Đông: Áp lực tỷ giá toàn cầu và Việt Nam

USD tăng mạnh khi nhu cầu trú ẩn an toàn gia tăng

Dollar Index tăng mạnh trong phiên sáng ngày 23/3, phản ánh rõ sự dịch chuyển tâm lý của thị trường toàn cầu trong bối cảnh rủi ro địa chính trị leo thang. Chỉ số này – đo sức mạnh của đồng USD so với rổ sáu đồng tiền chủ chốt – đã tăng hơn 1%, lên mức 99,66 điểm, cho thấy dòng tiền đang quay trở lại với tài sản an toàn quen thuộc.

Sự gia tăng này không chỉ đơn thuần là phản ứng ngắn hạn mà còn thể hiện xu hướng phòng thủ rõ nét của nhà đầu tư khi triển vọng ổn định của kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn.

Xung đột Trung Đông leo thang thúc đẩy dòng tiền vào USD

Tâm điểm của biến động đến từ những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông. Sau khi Donald Trump đưa ra cảnh báo về khả năng tấn công hệ thống điện của Iran, phía Tehran lập tức phản ứng bằng tuyên bố sẽ nhắm vào cơ sở hạ tầng của các quốc gia lân cận.

Tình hình nhanh chóng vượt khỏi mức cảnh báo khi Israel tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào Tehran, trong khi Saudi Arabia xác nhận hai tên lửa đã được phóng về phía Riyadh. Chuỗi sự kiện này đã làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột lan rộng trong khu vực, từ đó kích hoạt làn sóng rút vốn khỏi các tài sản rủi ro.

Trong bối cảnh đó, USD tiếp tục đóng vai trò là nơi trú ẩn an toàn, hút dòng tiền toàn cầu và củng cố đà tăng giá.

Các đồng tiền lớn suy yếu trước sức mạnh của USD

Sức mạnh của USD nhanh chóng gây áp lực lên các đồng tiền chủ chốt. Euro và bảng Anh đồng loạt suy yếu, trong khi các đồng tiền hàng hóa như đôla Australia và New Zealand cũng giảm giá đáng kể. Đáng chú ý hơn, đồng yên Nhật tiếp tục trượt sâu khi tỷ giá tiến sát ngưỡng nhạy cảm 160 JPY/USD.

Trước diễn biến này, Atsushi Mimura đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ đầu cơ lan từ thị trường dầu sang thị trường ngoại hối, đồng thời khẳng định Chính phủ Nhật Bản sẵn sàng can thiệp nếu đồng yên tiếp tục suy yếu. Điều này cho thấy mức độ nhạy cảm của thị trường tiền tệ trước các cú sốc năng lượng và địa chính trị.

Giá dầu tăng và tác động đến thị trường tài chính châu Á

Theo Vishnu Varathan từ Mizuho Bank, giá dầu tăng đang tạo ra áp lực đáng kể lên các tài sản rủi ro tại châu Á, đặc biệt là các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng. Khi chi phí năng lượng leo thang, triển vọng tăng trưởng bị ảnh hưởng, kéo theo sự suy yếu của đồng nội tệ.

Ở một góc nhìn khác, Rodrigo Catril từ National Australia Bank cho rằng thị trường đang tái định vị theo hướng ưu tiên những nền kinh tế có thể hưởng lợi từ cú sốc cung năng lượng, trong khi những khu vực chịu tác động tiêu cực sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực tỷ giá. Chính sự phân hóa này càng làm nổi bật vai trò của USD trong giai đoạn bất ổn.

Chính sách tiền tệ toàn cầu chuyển hướng thắt chặt

Một yếu tố quan trọng khác hỗ trợ USD là sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ. Trước đó, thị trường từng tin rằng Federal Reserve sẽ nới lỏng chính sách trong năm nay. Tuy nhiên, khi rủi ro lạm phát quay trở lại cùng với giá năng lượng tăng cao, khả năng cắt giảm lãi suất trở nên kém chắc chắn hơn.

Đồng thời, các ngân hàng trung ương lớn như European Central Bank hay Ngân hàng Anh cũng tỏ ra thận trọng hơn, trong khi Nhật Bản để ngỏ khả năng điều chỉnh lãi suất trong thời gian tới. Theo Joseph Capurso từ Commonwealth Bank, nếu thị trường tiếp tục nghiêng về kịch bản Mỹ duy trì chính sách thắt chặt, USD sẽ còn nhiều dư địa để tăng giá.

Rủi ro kinh tế toàn cầu gia tăng

Những diễn biến hiện tại không chỉ tác động đến thị trường tài chính mà còn làm dấy lên lo ngại về triển vọng kinh tế toàn cầu. Fatih Birol, Giám đốc International Energy Agency, nhận định rằng cuộc khủng hoảng năng lượng lần này có thể gây ra tác động nghiêm trọng hơn cả các cú sốc dầu mỏ trong thập niên 1970.

Cảnh báo này phản ánh nguy cơ lạm phát kéo dài, chi phí sản xuất tăng cao và sự gián đoạn chuỗi cung ứng, những yếu tố có thể làm chậm lại đà phục hồi kinh tế toàn cầu.

Thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh

Tác động của những rủi ro trên đã nhanh chóng lan sang thị trường chứng khoán và trái phiếu. Các chỉ số lớn tại châu Á giảm sâu, trong đó thị trường Nhật Bản có thời điểm mất tới 5%, phản ánh tâm lý lo ngại lan rộng.

Song song đó, thị trường trái phiếu toàn cầu cũng chịu áp lực khi lợi suất tăng cao, đặc biệt là trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm, cho thấy kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao hơn trong thời gian dài.

Tác động đến tỷ giá USD/VND tại Việt Nam

Tại Việt Nam, xu hướng tăng của USD bắt đầu tạo áp lực lên tỷ giá trong nước. Sáng 23/3, Vietcombank niêm yết giá bán USD ở mức 26.344 VND, tăng nhẹ so với trước đó, nhưng phản ánh rõ xu hướng đi lên của đồng bạc xanh.

Theo dự báo từ United Overseas Bank, USD có thể tiếp tục mạnh trong nửa đầu năm, đồng nghĩa với việc tỷ giá USD/VND sẽ chịu áp lực nhất định. Điều này đòi hỏi cơ quan điều hành phải cân đối giữa ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát trong bối cảnh nhiều yếu tố bên ngoài biến động.

Triển vọng USD trong thời gian tới

Trong ngắn hạn, diễn biến của USD sẽ phụ thuộc lớn vào mức độ leo thang của xung đột Trung Đông, xu hướng giá dầu và định hướng chính sách của Fed. Nếu những yếu tố này tiếp tục theo chiều hướng hiện tại, đồng USD nhiều khả năng sẽ duy trì vị thế mạnh.

Tuy nhiên, đi kèm với đó là những thách thức không nhỏ đối với kinh tế toàn cầu, đặc biệt là các nền kinh tế mới nổi. Với Việt Nam, áp lực tỷ giá và lạm phát nhập khẩu sẽ là những vấn đề cần được theo dõi sát trong thời gian tới.