Australia rà soát chống bán phá giá thép mạ kẽm: Dấu hiệu gia tăng bảo hộ thương mại?

Cơ quan Australian Anti-Dumping Commission đang tiến hành đánh giá ban đầu để xem xét có khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với thép mạ kẽm nhập khẩu từ Việt Nam và Hàn Quốc hay không. Các sản phẩm liên quan thuộc nhiều mã HS khác nhau, chủ yếu là thép mạ kẽm dùng trong xây dựng và công nghiệp. Quyết định cuối cùng dự kiến được đưa ra vào ngày 20/4/2026.

Dù mới ở giai đoạn rà soát, động thái này đã khiến thị trường trở nên thận trọng hơn. Một số doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có xu hướng tạm giãn tiến độ giao hàng hoặc hạn chế ký hợp đồng mới trong lúc chờ tín hiệu rõ ràng hơn. Song song đó, họ cũng bắt đầu chuẩn bị hồ sơ, dữ liệu chi phí và phương án giải trình để sẵn sàng ứng phó nếu vụ việc được chính thức điều tra.

Thực tế cho thấy Việt Nam không phải là quốc gia duy nhất từng đối mặt với các biện pháp này từ Australia. Trong nhiều năm qua, nước này đã áp dụng chống bán phá giá đối với nhiều nguồn cung thép khác nhau, đặc biệt từ Trung Quốc, Hàn Quốc hay Ấn Độ. Điều này phản ánh cách Australia sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại tương đối linh hoạt nhằm kiểm soát cạnh tranh trong những ngành công nghiệp quan trọng.

Về mặt pháp lý, các biện pháp chống bán phá giá được cho phép theo quy định của World Trade Organization, miễn là cơ quan điều tra chứng minh được hàng nhập khẩu được bán dưới giá trị thông thường và gây tổn hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước. Vì vậy, việc Australia tiến hành rà soát không phải là điều bất thường trong thương mại quốc tế.

Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, ranh giới giữa phòng vệ hợp pháp và bảo hộ thương mại đôi khi trở nên khá mong manh. Với ngành thép, nơi áp lực từ nguồn cung giá rẻ ngày càng lớn, các cuộc điều tra như vậy không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn tạo ra tác động tâm lý đáng kể lên thị trường. Ngay cả khi chưa có kết luận, chúng vẫn có thể làm gián đoạn dòng chảy thương mại và ảnh hưởng đến quyết định của cả bên mua lẫn bên bán.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, rủi ro lớn nhất nằm ở khả năng mất lợi thế cạnh tranh nếu thuế chống bán phá giá được áp dụng. Nhưng ở góc độ khác, đây cũng là một phép thử quan trọng. Những doanh nghiệp có hệ thống quản trị tốt, minh bạch chi phí và kiểm soát được chuỗi cung ứng sẽ có khả năng thích ứng nhanh hơn và duy trì được vị thế tại các thị trường khó tính.

Diễn biến lần này cũng phản ánh một xu hướng rộng hơn, khi nhiều quốc gia ngày càng chủ động sử dụng các công cụ thương mại để bảo vệ ngành sản xuất nội địa. Trong bối cảnh đó, việc đa dạng hóa thị trường, nâng cao tiêu chuẩn sản xuất và chuẩn bị sẵn năng lực pháp lý không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện cần để doanh nghiệp xuất khẩu phát triển bền vững.