“Vàng có thể bị tịch thu nếu không có hóa đơn hợp lệ”. Hiểu rõ câu chuyện để tránh nhầm lẫn

Trong những tháng gần đây, có rất nhiều thông tin lan truyền rằng từ đầu năm 2026, nếu cá nhân đeo vàng ra đường mà không có hóa đơn chứng minh thì cơ quan chức năng có quyền tịch thu vàng. Thông tin này khiến nhiều người hoang mang, nhất là trong bối cảnh giá vàng trong nước và thế giới đều có biến động mạnh. Tuy nhiên những nhầm lẫn này xuất phát từ cách hiểu chưa đúng về quy định pháp luật mới.

Từ ngày 9 tháng 2 năm 2026, Nghị định 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng chính thức có hiệu lực. Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm lớn của dư luận là quy định tịch thu vàng vi phạm hành chính trong một số trường hợp nhất định. Tuy nhiên cách hiểu “vàng không có hóa đơn mang theo sẽ bị tịch thu khi ra đường” đang lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội đang bị thổi phồng và thiếu chính xác.

Gốc rễ của hiểu lầm “vàng không có hóa đơn sẽ bị tịch thu”

Trong những ngày gần đây, tại nhiều diễn đàn và nhóm mạng xã hội xuất hiện tin đồn rằng nếu khi ra đường mà đeo trang sức hoặc vàng miếng không có hóa đơn chứng từ kèm theo sẽ bị tịch thu. Thông tin này khiến không ít người dân hoang mang, lo ngại tài sản cá nhân có thể bị thu giữ. Đáng chú ý, trong văn bản pháp luật hiện hành không hề có điều khoản nào quy định như vậy.

Theo các chuyên gia pháp luật và phân tích từ các cơ quan báo chí chính thống, Nghị định 340/2025/NĐ-CP không đặt ra yêu cầu người dân phải mang theo hóa đơn mỗi lần đeo vàng trên người, nếu không sẽ bị tịch thu. Những tin đồn này bắt nguồn từ việc nhiều người hiểu nhầm nội dung nghị định về tịch thu số vàng vi phạm trong các hoạt động kinh doanh vàng không phép.

Quy định thực tế về tịch thu vàng trong Nghị định 340/2025/NĐ-CP

Điều 28 của Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về xử phạt hành vi vi phạm đối với hoạt động kinh doanh vàng miếng và các sản phẩm vàng liên quan. Trong đó, hành vi kinh doanh vàng miếng không có giấy phép từ cơ quan có thẩm quyền là đối tượng bị xử phạt hành chính cao nhất, kèm theo các biện pháp bổ sung như tịch thu toàn bộ số vàng vi phạm.

Cụ thể, chế tài này áp dụng đối với việc:

• Sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng nhưng không có giấy phép cấp theo quy định của pháp luật.
• Xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu hay vàng miếng khi chưa được cấp phép.
• Hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp phép theo quy định pháp luật.

Những trường hợp này thuộc nhóm vi phạm nghiêm trọng, vì vậy ngoài phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 400 triệu đồng, cơ quan chức năng còn có quyền tịch thu số vàng liên quan đến hành vi vi phạm.

Ai thực sự bị tác động bởi quy định tịch thu vàng?

Điều quan trọng cần làm rõ là **đối tượng bị xử lý trong các trường hợp tịch thu vàng theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP là những tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân có hành vi kinh doanh hoặc sản xuất vàng không phép, không tuân thủ các điều kiện pháp lý. Những người này có thể là cửa hàng vàng nhỏ, đại lý trao đổi vàng “trao tay” hoặc các đơn vị chưa được cấp phép nhưng vẫn tiến hành mua bán vàng miếng.

Ngược lại, người dân thông thường mua vàng tại các cửa hàng có giấy phép rõ ràng, giao dịch hợp pháp và giữ hóa đơn chứng từ đầy đủ hoàn toàn không nằm trong diện bị tịch thu theo quy định này. Đây là quy định được nhiều cơ quan báo chí và chuyên gia pháp lý nhấn mạnh để người dân không hoang mang.

Tại sao lại có quy định tịch thu vàng vi phạm?

Quy định tịch thu vàng xuất phát từ mục tiêu của Nhà nước là siết chặt thị trường vàng đang rất đa dạng và phức tạp. Trước đây, hoạt động mua bán, trao đổi vàng miếng thường diễn ra theo hình thức “trao tay”, không minh bạch, tạo điều kiện cho buôn lậu, thao túng giá và trốn thuế. Chính phủ kỳ vọng quy định xử phạt đi kèm biện pháp nghiêm khắc sẽ góp phần:

Thứ nhất, ngăn chặn hoạt động kinh doanh vàng không phép, củng cố tính minh bạch và trật tự pháp luật trong lĩnh vực tài chính.

Thứ hai, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp tuân thủ pháp luật khỏi cạnh tranh không lành mạnh.

Thứ ba, điều này góp phần ổn định thị trường tài chính và an ninh tiền tệ, nhất là trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh và nhu cầu đầu tư tăng cao.

Những hiểu lầm phổ biến cần được làm rõ

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là cho rằng bất kỳ ai đeo vàng trên người mà không có hóa đơn cũng có thể bị thu giữ tài sản. Thực tế, các cơ quan luật pháp đã khẳng định rằng không có điều khoản nào trong Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định như vậy. Quá trình thực thi pháp luật sẽ tập trung vào các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng miếng không phép, không báo cáo, hoặc không được cấp giấy phép hợp pháp.

Có những tin lan truyền nói rằng việc thanh toán bằng tiền mặt hoặc không qua tài khoản sẽ dẫn đến bị tịch thu vàng ngay lập tức. Điều này cũng là sự hiểu sai. Quy định xử phạt có mức phạt tiền đối với một số hành vi thanh toán không đúng quy định, nhưng chỉ những hành vi liên quan đến hoạt động kinh doanh trái phép mới đi kèm biện pháp tịch thu.

Lời khuyên dành cho người tiêu dùng

Để đảm bảo quyền lợi, người mua vàng cần lưu ý một số điểm khi giao dịch:

• Chọn cửa hàng có giấy phép kinh doanh vàng miếng hợp pháp, đảm bảo sản phẩm rõ nguồn gốc.
• Giữ hóa đơn và chứng từ giao dịch đầy đủ, đặc biệt với giao dịch giá trị lớn nhằm tránh tranh chấp sau này.
• Khi có nghi ngờ về chất lượng sản phẩm hoặc nguồn gốc xuất xứ, nên tìm sự trợ giúp của cơ quan chức năng có thẩm quyền chứ không nên tin tưởng các lời mời chào trên mạng không rõ ràng.

Những quy định mới

Những quy định mới tại Nghị định 340/2025/NĐ-CP siết chặt hoạt động kinh doanh vàng miếng và liên quan nhằm mục tiêu quản lý thị trường minh bạch và bền vững hơn. Theo đó, chỉ trong trường hợp các tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân kinh doanh vàng trái phép mới có thể bị xử phạt và bị tịch thu số vàng vi phạm, chứ không phải việc người dân đeo vàng mà không có hóa đơn sẽ bị thu giữ tài sản.

Việc hiểu đúng bản chất quy định này là cần thiết để tránh hoang mang, tránh tin vào thông tin sai lệch và để cá nhân tự tin trong giao dịch, mua bán vàng trong đời sống hàng ngày.

Nếu bạn cần, mình có thể cung cấp trích đoạn nguyên văn của Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP để đọc trực tiếp phần pháp lý liên quan. Bạn có muốn mình trích dẫn chính xác văn bản đó không?