Thái Lan — Từ “Mãnh Hổ” Đông Nam Á đến Thách Thức Cơ Cấu và Cái Giá của Trì Trệ

BANGKOK — Từng được ca ngợi là một trong những “mãnh hổ” kinh tế của Đông Nam Á với mức tăng trưởngGDP lên tới 13% vào cuối những năm 1980, hôm nay Thái Lan đang phải vật lộn với chuỗi khó khăn kinh tế sâu rộng, khiến vị thế trước đây giờ trở thành đề tài tranh luận của cả chuyên gia nội địa và quốc tế.

Khó Khăn Tru Tiếp Trong Đời Sống Người Dân

Giống như hàng triệu người Thái Lan khác, bà Tipvimol Wanitthaphan, 56 tuổi, đã tới thủ đô Bangkok để tìm cơ hội việc làm và mở một quán cà phê nhỏ, nhưng gần đây doanh thu của bà lao dốc đến 2/3, buộc bà cân nhắc đóng cửa khi hợp đồng thuê kết thúc vào tháng 4. “Hiện tại, rất nhiều nhân viên văn phòng mất việc nên sức mua thấp đi”, bà kể lại.

Câu chuyện của Tipvimol không phải là cá biệt — đó là bức tranh tiêu dùng trong một nền kinh tế mà tiêu dùng nội địa đang yếu nhất trong nhiều thập kỷ, kéo theo doanh thu bán lẻ và dịch vụ sụt giảm nghiêm trọng.

Bức Tranh Kinh Tế 2026: “Bệnh Phu” Hay Cơ Hội Chuyển Mình?

Các chỉ số kinh tế mới nhất cho thấy Thái Lan tiếp tục bị mắc kẹt ở mức tăng trưởng thấp, dự kiến chỉ khoảng 1,6–2% trong năm 2026 — thấp nhất trong 30 năm và là một trong những tỷ lệ thấp nhất ở khu vực Đông Nam Á. Dự báo này được Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) xác nhận trong báo cáo gần đây, nhấn mạnh tiêu dùng yếu, nợ hộ gia đình cao và đứt gãy chuỗi cung ứng là những lực cản chính.

Chuyên gia Burin Adulwattana từ Ngân hàng Kasikorn nhận định rằng thay đổi từ nền kinh tế “mạnh mẽ” sang “ốm yếu” trong một thập kỷ là điều đáng báo động, phản ánh các vấn đề cơ cấu kéo dài tuần tự từ dân số già hóa tới năng suất lao động giảm sút.

Quan Điểm Quốc Tế: Áp Lực Cạnh Tranh và Niềm Tin Nhà Đầu Tư

Các nhà phân tích quốc tế nhìn nhận khó khăn của Thái Lan không chỉ xuất phát từ yếu tố nội tại. Ông Aat Pisanwanich, học giả và nhà phân tích độc lập, nhận xét rằng dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Thái Lan thấp hơn kỳ vọng do kỹ năng lao động và chính sách thu hút đầu tư chưa đủ hấp dẫn, trong khi các đối thủ như Việt Nam thu hút mạnh FDI với chính sách rõ ràng và lực lượng lao động trẻ, năng động hơn.

Trên bình diện tài chính, chỉ số cổ phiếu SET của Thái Lan đã tụt hậu so với các thị trường trong khu vực, thu hút ít dòng vốn nước ngoài hơn và chịu áp lực bán ròng trong thời gian gần đây.

So Sánh Khu Vực: Nền Kinh Tế Đông Nam Á Phân Hóa Rõ Rệt

Trong bối cảnh này, báo chí quốc tế lưu ý rằng một số nước ASEAN khác, điển hình như Việt Nam, đang tăng trưởng vượt bậc, với tốc độ GDP tới hơn 8% trong năm 2025 và có khả năng vượt qua Thái Lan về quy mô GDP trong năm 2026. Điều này đặt ra thách thức cạnh tranh lớn trong các chuỗi sản xuất khu vực.

Bất Ổn Chính Trị và Cải Cách Cơ Cấu

Bên cạnh thách thức kinh tế, bất ổn chính trị kéo dài là nhân tố không thể bỏ qua. Thái Lan đã trải qua nhiều cuộc thay đổi lãnh đạo trong những năm gần đây, và điều này kéo dài thời gian thực thi chính sách, làm giảm hiệu quả các dự án kinh tế trọng điểm.

Cuộc bầu cử ngày 8/2/2026 mang đến một phép thử cho cam kết của các chính trị gia trong việc tạo một chính phủ ổn định và thúc đẩy cải cách sâu rộng. Reuters cho biết chiến thắng áp đảo của đảng cầm quyền Bhumjaithai đã tạm thời xoa dịu lo ngại bất ổn, nhưng các chuyên gia vẫn cảnh báo rằng cải cách cấu trúc kinh tế thực sự là quyết định sống còn để vượt qua tình trạng trì trệ.

Khả Năng Phục Hồi và Cách Tiếp Cận Mới

Mặc dù bị gọi là “bệnh phu của châu Á”, nhiều chuyên gia quốc tế tin rằng Thái Lan chưa đến mức phải “nằm phòng hồi sức cấp cứu” nhưng cần đẩy nhanh cải cách như:

• Mở cửa kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài
• Nâng cao kỹ năng và đào tạo cho lực lượng lao động
• Đa dạng hóa ngành công nghiệp sang lĩnh vực công nghệ cao, dữ liệu, dược phẩm
  — điều mà các tổ chức kinh tế như IMF hay World Bank nhấn mạnh là chìa khóa cho phục hồi bền vững.

Thái Lan hôm nay phải đối diện nhiều áp lực kinh tế và xã hội sâu sắc

Từ một “mãnh hổ” với tốc độ tăng trưởng vang dội thập kỷ trước, Thái Lan hôm nay phải đối diện nhiều áp lực kinh tế và xã hội sâu sắc. Những dấu hiệu trì trệ kéo dài — bao gồm tăng trưởng thấp, tiêu dùng yếu, nợ lớn, cạnh tranh khu vực mạnh mẽ — khiến các chuyên gia trong và ngoài nước kêu gọi cải cách quyết liệt. Điều này không chỉ là thách thức đối với người dân và doanh nghiệp Thái Lan, mà còn là một câu chuyện cảnh báo cho những nền kinh tế đang trong giai đoạn chuyển đổi.